Tek kullanımlık plastiklere yasak geliyor

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, plastik kirliliğini azaltmak amacıyla tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya arzını yasaklamaya yönelik yeni bir düzenleme üzerinde çalışıyor. Hazırlıkları büyük ölçüde tamamlanan yönetmeliğin, gerekli görüşlerin alınmasının ardından yıl sonunda yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Bakanlık tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabak, plastik pipet ve plastik çubuklu kulak pamukları gibi çevreye zarar veren tek kullanımlık ürünlerin kullanımının sona erdirilmesi hedefleniyor. Ayrıca genleştirilmiş polistirenden (EPS-köpük) üretilen gıda kapları, içecek kapları ve bardakların da yasak kapsamına alınması planlanıyor.
ÇALIŞMALAR SON AŞAMAYA GELDİ
Bakanlık, geçen yıl yayımladığı 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası doğrultusunda önemli adımlar atmaya devam ediyor. Yeni düzenleme ile plastik atıkların çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması ve Avrupa Birliği’nin tek kullanımlık plastiklere yönelik düzenlemelerine uyum sağlanması amaçlanıyor.
Taslak yönetmeliğin önümüzdeki günlerde ilgili kurumların, sivil toplum kuruluşlarının ve sektör temsilcilerinin görüşüne açılması bekleniyor. Görüşlerin alınmasının ardından düzenlemeye son şekli verilerek yürürlüğe girmesi planlanıyor.
ÇEVREYE BÜYÜK KATKI SAĞLAYACAK
Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte yıllık yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğeri karbon salımının önlenmesi hedefleniyor. Ayrıca atık yönetimi maliyetlerinde de önemli bir düşüş yaşanması bekleniyor. Yapılan hesaplamalara göre, tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasadan kaldırılmasıyla yılda yaklaşık 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf sağlanabilecek.
PLASTİK YERİNE DOĞA DOSTU ALTERNATİFLER
Yeni uygulamayla birlikte tek kullanımlık plastik ürünlerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi doğa dostu alternatiflerin kullanımı teşvik edilecek. Ayrıca ilerleyen süreçte plastik içeren içecek bardakları, gıda kapları, kargo poşetleri, ıslak mendiller ve yüzey temizleme havlularının tüketimini azaltmaya yönelik kısıtlama ve işaretleme gibi ek tedbirlerin de hayata geçirilmesi planlanıyor.
TÜRKİYE’DE PLASTİK TÜKETİMİ YÜKSEK
Türkiye İstatistik Kurumu ile yapılan araştırmaya göre, vatandaşların büyük bir kısmı tek kullanımlık plastiklerin azaltılmasını destekliyor. Araştırmada katılımcıların yüzde 77’sinden fazlası günlük yaşamlarında tek kullanımlık plastik kullanımının azaltılmasını desteklediğini ifade etti.
Verilere göre Türkiye’de 2022 yılında; plastik çatal, kaşık, tabak, pipet, bardak, gıda kapları ve içecek şişeleri gibi ürünlerden oluşan yaklaşık 709 bin ton tek kullanımlık plastik tüketildi. Uzmanlar, bu miktarın sonraki yıllarda daha da arttığına dikkat çekiyor.
AVRUPA’DA DA UYGULANIYOR
Tek kullanımlık plastik ürünlere yönelik yasaklar Avrupa’da da birçok ülkede uygulanıyor. Avrupa Birliği tarafından 2019 yılında kabul edilen “Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi” kapsamında Fransa, Almanya, İspanya, Hollanda ve İrlanda gibi birçok ülke benzer düzenlemeleri hayata geçirdi.
Türkiye’de hazırlanmakta olan yeni düzenlemenin de plastik atıkların azaltılması ve çevrenin korunması adına önemli bir adım olması bekleniyor.
/ Haber Merkezi