‘Sınırları çizen kadın’

Yakın tarih alanında yaptığı başarılı çalışmalarla ve yazdığı kitaplarla alanında ün salan Bozok Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim üyesi Prof. Dr. Niyazi Karaca, ‘Büyük Oyun’ isimli kitabının ardından ‘Sınırları çizen kadın’ isimli yeni kitabı ile büyük ses getirdi.
Ortadoğu’nun sınırlarının şekillenmesinde İngiliz Ajan Gertrude Bell’in önemli rolü olduğuna dikkat çeken Karaca, yaptığı açıklamada her Türk insanının çok iyi bilmesi gereken tarihi gerçekleri anlattı.
Prof. Dr. Taha Niyazi Karaca ilk kadın ajan Gertrude Bell’in yaptıklarını yeni kitabı ‘Sınırları Çizen Kadın’da anlattı. Ortadoğu’nun sınırlarının çizilmesinde ilk adın ajanın büyük rolü olduğunu belirten Karaca’nın kitabı basımının üzerinden kısa bir süre geçmesine rağmen büyük ilgi gördü.
Prof. Dr. Taha Niyazi Karaca, ilk defa başvurulan arşivler ve keşfedilen belgeler ışığında daha önce birçok yönü irdelenmemiş Gertrude Bell’in bambaşka bir portresini ortaya çıkardı. “Dünyaya medeniyet yaydığına inandığı” ülkesine layık olmak için var gücüyle çalışmış Gertrude Bell’in yalnız başına Arap çöllerine girecek cesareti bulabildiği sıradışı yaşamı tüm hikâyesiyle gözler önüne serdi.
Bu kitap, Gertrude Bell’i biyografik olarak sunmakla kalmıyor, onun Orta Doğu’nun şekillenmesinde rol oynamış kişilerden biri olduğunu teferruatıyla anlatıyor. Bir taraftan öğrenciliği, tarihçiliği, arkeoloji çalışmaları ve gezilerinden bahsederken diğer taraftan da yeniden şekillenen Orta Doğu’daki gelişmelerin seyrini, nüfuz mücadelelerini irdeleyen Karaca, kitabında Gertrude Bell’in özel yaşamına paralel olarak 19. yüzyılı şekillendiren önemli olaylara da yer verdi.
İngiltere’nin Kutülamare yenilgisi ve bölge politikasına etkisi, İngiliz-Fransız ortaklığı ve Sykes-Picot Anlaşması, Balfour Deklarasyonu, Paris Barış Konferansı, Percy Cox ve Mezopotamya Sivil İdaresi’nin kurulması, Fransa’nın Suriye’yi işgali, Kahire Konferansı, Faysal’ın Irak Kralı yapılması gibi son derece kritik meseleleri Gertrude Bell’in düşünceleri ve tarihi gerçekler eşliğinde açıklayan Prof. Karaca, her Türk insanının iyi bilmesi gereken bu önemli eseri hakkındaki ilk röportajını da Türkiye Gazetesine verdi. İngiliz Casus Gertrude Bell, haritalarıyla ve fotoğraflarıyla soluk soluğa okunacak bir kaynak niteliği taşıyor.